Fructose, ook wel vruchtensuiker genoemd, is een onderdeel van suiker. Suiker is feitelijk een verzamelnaam. In het dagelijks gebruik bedoelen we hiermee meestal tafelsuiker of kristalsuiker. De wetenschappelijke naam hiervoor is sacharose (of sucrose). Tafelsuiker bestaat uit 50% glucose en 50% fructose.
Glucose wordt door bijna elke cel in je lichaam gebruikt als energiebron. Het komt direct in je bloedbaan terecht, waardoor je bloedsuikerspiegel stijgt. Fructose moet eerst door de lever worden verwerkt en heeft daardoor minder directe invloed op de bloedsuikerspiegel. Een overschot kan leiden tot niet-alcoholische leververvetting.
Fructose onderdrukt het hongerhormoon, waardoor je gemakkelijker te veel eet of drinkt (zoals frisdrank). Daarnaast wordt het sneller omgezet in visceraal vet (het vet rond je organen) dan glucose. Fructose is veel zoeter dan glucose. Zowel te veel fructose als glucose is niet goed voor het lichaam, maar fructose wordt vaak als de meest ongunstige van de twee beschouwd.
In fruit zitten zowel fructose als glucose, meestal in ongeveer dezelfde verhouding als in tafelsuiker. Appels en peren vormen hierop een uitzondering, omdat zij relatief meer fructose dan glucose bevatten. Doordat de suikers in fruit verpakt zitten in vezels, worden glucose en fructose langzaam opgenomen in het bloed. Dit zorgt voor minder belasting van het lichaam. Ook is er geen sprake van een hoge concentratie, zoals in frisdranken, en geeft het eten van een appel of peer sneller een verzadigd gevoel.
Fabrikanten weten dat consumenten liever geen “suiker” op het etiket zien en gebruiken daarom vaak alternatieve namen, zoals vruchtenconcentraat of agavesiroop. Deze komen in feite neer op een mix van glucose en fructose. Op het etiket staat altijd: “koolhydraten, waarvan suikers”. Dit getal of percentage geeft de totale hoeveelheid suikers weer.
Lactose (melksuiker), dat voorkomt in melkproducten, en maltose (moutsuiker), dat ontstaat wanneer zetmeel wordt afgebroken, vallen ook onder de verzamelnaam suiker. Lactose is veel minder zoet dan suiker. Veel volwassenen kunnen lactose niet goed verteren omdat ze het enzym lactase missen wat kan leiden tot darmklachten.
Maltose kan zorgen voor een snellere en hogere piek in de bloedsuikerspiegel dan glucose. Maltose kun je bijvoorbeeld binnenkrijgen wanneer je een biertje drinkt. De alcohol in bier wil je lever zo snel mogelijk verwerken, wat ten koste kan gaan van het stabiel houden van de bloedsuikerspiegel. De combinatie van maltose en alcohol kan daardoor zorgen voor een forse piek in je bloedsuiker, die daarna weer snel daalt. Dit is de reden dat je na één of twee biertjes vaak ineens veel trek krijgt in een vette hap (de beruchte “lekkere trek”).
